-

telok : Wy tam telok nie kombinujcie i filozofa żałosnego z siebie nie róbcie

Jak pisać o naszych bohaterach narodowych?

Od jakiegoś czasu zajmujemy się czy to na blogu Coryllusa, czy też na SN odbrązawianiem naszych postaci historycznych. Nie jest to nic specjalnie oryginalnego czy nadzwyczaj odważnego, bo na całym świecie takie dyskusje są czymś normalnym, a i w Polsce nie są niczym nadzwyczajnym.

Już nie będę sięgał do okresu zaborów, ale w II RP było tego trochę. Ze sporym zainteresowaniem i zdziwieniem przeczytałem np. książkę  Karola Zbyszewskiego „Niemcewicz od przodu i tyłu”, która kompletnie odbrązawia Kościuszkę (którego bardzo szanowano w moim domu) czy Niemcewicza.

Temat Kościuszki jest chyba już dosyć chłodny i trudno na tle jego biografii o gorące dyskusje, więc może przywołam biografię Józefa Piłsudskiego.

Historycy zbliżeni do Endecji rozprawiają się z Marszałkiem bezwzględnie, a zwolennicy tłumaczą wszystkie jego działania geniuszem i racją stanu. Mamy w tej sytuacji dwie skrajne narracje. Mamy hagiografów genialnego Piłsudskiego i drugą skrajnie różną, czyli największego szkodnika i winnego klęski w 1939.

To tylko taki przyczynek do dalszych rozważań.

Jak w każdym państwie mamy oficjalnie uznany pewien panteon bohaterów narodowych, o których dzieci uczą się w szkołach i na ich cześć deklamują wierszyki na akademiach. Ten poczet szanowanych postaci tworzy pewien kod kulturowy, który łączy Polaków. Wiadomo, że Kościuszko to bohater, Kołłątaj myśliciel, a Piłsudski bolszewika pobił.

To jest tak jak kiedyś było z cytatami z Sienkiewicza. Reklama telewizyjna proszku „Ojciec prać ” była czytelna dla wszystkich i zabawna, bo się wiedziało, że o Kiemliczów chodzi i o jakie pranie.

Rozgadałem się, więc zmierzając do konkluzji. Tak się zastanawiam, czy ten oficjalny panteon bohaterów narodowych nie jest jednak pewną wartością? Jeśli zakwestionujemy ich wszystkich, a przecież ludzi doskonałych nie ma, to czy zostanie coś, co nas łączy i z czego możemy być dumni?

Oczywiście lepiej żyć w prawdzie niż w kłamstwie, ale hagiografie bohaterów narodowych nie są tylko polską specjalnością. Tak robią wszyscy.

Można w tej sytuacji na zakończenie zadać leninowskie pytanie: Co robić?



tagi: historia  bohater narodowy 

telok
17 maja 2018 16:48
34     814    2 zaloguj sie by polubić
komentarze:
przemsa @telok
17 maja 2018 16:56

> Tak się zastanawiam, czy ten oficjalny panteon bohaterów narodowych nie jest jednak pewną wartością?

Jest pewną wartością, ale czym innym jest jednak propaganda państwa, którą nota bene aprobują i tworzą zwycięzcy, a czym innym swoboda dociekań historyków.

 

zaloguj się by móc komentować

K-Bedryczko @telok
17 maja 2018 17:08

Dzień dobry. Tu chodzi nie tylko o odbrązowianie,  raczej chodzi o zachowanie narodu bez strat w ludziach i majątku na rzecz naszych wrogów. Ci bohaterowie nie służyli swojemu narodowi o to tu chodzi i o to że kłamie się nam do tej pory. Nie sądzę, że ND cy i ich następcy jak Pan Międlar znajdą wśród nas wielu bezkrytycznych zwolenników. Mam troje dzieci i miałem dziadka który bronił Helu w 39. Nie chcę kategorycznie by moje dzieci  przeżyły to co ich pra dziadkowie nie chcę tych histerii głupoty i obłudy. Pozdrawiam

zaloguj się by móc komentować

telok @przemsa 17 maja 2018 16:56
17 maja 2018 17:15

No tak, ale przy takim rozziewie między oficjalną narracją, a wynikami badań naukowych możemy popaść w schizofrenię.

zaloguj się by móc komentować

telok @K-Bedryczko 17 maja 2018 17:08
17 maja 2018 17:16

No to może trzeba ten oficjalny panteon bohaterów narodowych zmienić? Tylko jak?

zaloguj się by móc komentować

przemsa @telok 17 maja 2018 17:15
17 maja 2018 17:18

Nie sądzę. Wyniki badań naukowych nie zmienią narracji, jeżeli nie będzie takiej woli rządzacych. A władza nie bawi się w subtelności.

zaloguj się by móc komentować

K-Bedryczko @telok 17 maja 2018 17:16
17 maja 2018 17:19

Tak właśnie to robimy powoli i systematycznie. Wojciech Korfanty na przykład. 

zaloguj się by móc komentować

telok @przemsa 17 maja 2018 17:18
17 maja 2018 17:27

"A władza nie bawi się w subtelności."

Dodam tylko, że żadna władza w żadnym poważnym państwie. Nowe panteony powstają jedynie w wyniku rewolucji.

zaloguj się by móc komentować

telok @K-Bedryczko 17 maja 2018 17:19
17 maja 2018 17:28

No bez przesady. To co robimy, to jest działalność niszowa, bez wpływu na oficjalną narrację.

zaloguj się by móc komentować

K-Bedryczko @telok
17 maja 2018 17:32

Proszę Pana my to Świat. My i nasze dzici jesteśmy najważniejsi reszta to didaskalia. 

zaloguj się by móc komentować

betacool @telok 17 maja 2018 17:28
17 maja 2018 17:36

Każda autentyczna działalność jest na początku niszowa. Jeśli nie jest niszowa, to znaczy że jest robiona na czyjeś zlecenie.

Atraktorem ma być autentyczność, czyli prawda.

Niewiara, w to że orawda zwycięży jest grzechem i skłania do innego grzechu - zaniechania.

zaloguj się by móc komentować

wierzacy-sceptyk @telok
17 maja 2018 17:37

Historię Polski trzeba napisać od nowa...

Przecież nie mogę napisać wszystkiego co było naprawdę...

To są dwa zdania dwóch róznych ludzi, od tego należy zacząć.

Zresztą to wszystko jest gdzieś napisane, ktoś to już robił

Tylko śmieciami przysypane.

zaloguj się by móc komentować

telok @K-Bedryczko 17 maja 2018 17:32
17 maja 2018 17:40

No chyba nie tak. Proszę popatrzeć jak propagandę robią Anglicy. Ze swojego króla Henryka VIII, co to zgładził sześć swoich żon, czyli mordercy potrafili stworzyć fajnego misia, co to niby miał swoje słabostki, ale zasadniczo to był fajny kolo. Są prace naukowe o okrucieństwach tego króla, a i tak pozostaje w panteonie GB. Co osobliwe, to nawet chyba feministkom nie przeszkadza.

zaloguj się by móc komentować

telok @betacool 17 maja 2018 17:36
17 maja 2018 17:45

Pięknie to powiedziane, ale inne nacje wcale tego nie robią na większą skalę. Mają swój panteon i nikt go nie rusza. W komentarzu wyżej przywołałem Henryka VIII, mogę jeszcze przywołać mit rewolucji francuskiej, który jest dalej kultywowany we Francji pomimo tego, że tam nie ma grama prawdy. 

zaloguj się by móc komentować

K-Bedryczko @telok 17 maja 2018 17:40
17 maja 2018 17:45

Jeśli nie zmieni Pan podejścia nie zechce patrzeć na świat swoimi oczami nic dla Pana się nie zmieni. Oni wszyscy mają swoją propagandę ale nikt nie każe w nią wierzyć w tej chwili chociaż by. To my jesteśmy najważniejsi  i nasze sprawy i nasza przyszłość. Nasza Katolicka religia jest jedyną prawdziwą tylko u nas Ukrainiec w wynajętym pokoju jest Panem Ukraińcem. Po co Panu cudze prawdy?

zaloguj się by móc komentować

betacool @telok 17 maja 2018 17:40
17 maja 2018 17:45

  Tęsknisz do datego panteonu? Skuteczność Angoli Ci imponuje?

zaloguj się by móc komentować

telok @wierzacy-sceptyk 17 maja 2018 17:37
17 maja 2018 17:49

"Historię Polski trzeba napisać od nowa..."

To samo można powiedzieć o historii każdego państwa, bo jest ona zbiorem mitów i półprawd. Ileż to się trzeba naszukać by dojść do prawdziwych przyczyn Wojny Secesyjnej. W oficjalnej narracji to dobra Północ walczyła ze złym Południem o wyzwolenie niewolników, a to przecież nie jest prawdą.

zaloguj się by móc komentować

telok @betacool 17 maja 2018 17:45
17 maja 2018 17:51

Ta notka to nie o tęsknotach, a tylko o wątpliwościach. Może nie wyraziłem tych wątpliwości zbyt jasno.

zaloguj się by móc komentować

telok @K-Bedryczko 17 maja 2018 17:45
17 maja 2018 17:57

My się chyba nie rozumiemy. Staram się patrzyć na świat swoimi oczami. Moje notki na tym portalu o tym świadczą chyba. Pozwoliłem sobie tylko sformułować pewną wątpliwość odnośnie wartości oficjalnego przekazu historycznego i jego rewizji. Tylko tyle.

zaloguj się by móc komentować

K-Bedryczko @telok 17 maja 2018 17:57
17 maja 2018 17:59

Rozumiem. Dziekuję. 

zaloguj się by móc komentować

betacool @telok 17 maja 2018 17:57
17 maja 2018 18:34

Chyba Cię rozumiem. Rodzice nie piorą niektórych brudów przy dziecku i ono wtedy zachowuje wizję pięknego i poukładanego świata wokół siebie, bo istnieje dobro wyższe (dobro dziecka).

Ale dorośli jednak te brudy kiedyś między soba muszą wyprać, bo inaczej cały świat wokół dziecka się rozleci.

Tęsknoty dziecka są jednak czym innym, niż prawda, którą muszą sobie powiedzieć dorośli.

Więc w pewnym wieku dziecko także powoli także musi być oswajane z prawdą. Inaczej nigdy nie będzie gotowe do budowania swojego świata.

 

 

 

zaloguj się by móc komentować

telok @betacool 17 maja 2018 18:34
17 maja 2018 18:43

Chodzi mi o to, że mamy pewien zestaw nazwisk symboli i wydarzeń symboli, o których uczy się dzieci w szkole i dzięki temu powstaje kod kulturowy, który łączy daną społeczność. Takie zestawy mają wszystkie państwa. W jednym z komentarzy posłużyłem się przykładem mordercy żon Henryka VIII. Ten dżentelmen jest dalej pokazywany swoim i światu, jako kochliwy miś. To nic, że są opracowania naukowe i książki popularne, które pokazują Henryka, jako psychopatę, przekaz popularny to król, co to na koniu jeździł i był wielbicielem kobiet.

zaloguj się by móc komentować

betacool @telok 17 maja 2018 18:43
17 maja 2018 19:16

Wiesz, ja tez wierzyłem w dobro, które nieśli Czterej Pancerni i wszyscy w moim przedszkolu także. To nas łączyło, ale teraz jak spotykam tych, co się jeszcze z tego nie wyleczyli (a są tacy) to mną jednak trochę telepie i za berecik Marusi bym się z kimś takim nie chciał połączyć.

zaloguj się by móc komentować

telok @betacool 17 maja 2018 19:16
17 maja 2018 19:28

Z jakiego powodu Pan trywializuje poważne pytania z mojej notki i komentarzy? To buduje Pana poczucie własnej wartości?

zaloguj się by móc komentować

betacool @telok 17 maja 2018 19:28
17 maja 2018 19:52

Nie. To był wbrew pozorom bardzo poważny komentarz. 

Pisałem, że niektórzy nie są w stanie się otrząsnąć z tych skutecznie narzuconych zjednoczeniowych narracji i moim zdaniem trzeba się od tego trzymać z dala. A najlepiej na skuteczności takich dzieł jak 4 pancerni próbować budować własną...

Chyba mi nie wyszło.

zaloguj się by móc komentować

stanislaw-orda @telok 17 maja 2018 17:49
17 maja 2018 21:01

Ja np. uważam, że od nowa trzeba by również  Stary Testament.

zaloguj się by móc komentować

stanislaw-orda @telok 17 maja 2018 17:49
17 maja 2018 21:01

Ja np. uważam, że od nowa trzeba by również  Stary Testament.

zaloguj się by móc komentować

Wolfram @telok 17 maja 2018 18:43
18 maja 2018 01:22

Rzecz tym, że nie ma symetrii. To nie jest tak, że każdy ma swoich ulukrowanych bohaterów - tylko że oni mają narrację by brać innych za pysk - a my taką - by nas za ten pysk brać - że się nieelegancko wyrażę.

zaloguj się by móc komentować

Grzeralts @telok 17 maja 2018 17:49
18 maja 2018 06:01

Nie trzeba nic pisać od nowa. Uczymy się tu, że wszystko, co ważne dzieje się w sferze pop. A w tej sferze bohaterowie mogą zostać ci sami, tylko przekaz trzeba zmodyfikować. Paru nowych dodać też nie zaszkodzi, ale dodać, nie zamienić. 

zaloguj się by móc komentować

grudeq @telok
18 maja 2018 13:27

Na tytułowe pytanie odpowiadam, pisać przede wszystkiem dobrze ( w rozumieniu jakościowo). Moja mama, która miesiąc temu przeczytał Zbyszewskiego i zachwyciła się nim, właśnie kupiła sobie biografie St. Aug. Poniatowskiego, bo chce sobie sprawdzić czy Ten Zbyszewski to faktycznie prawdę pisał i czy był sprawiedliwy. A aby pisać dobrze to trzeba z namiętnością, ale bez gniwu (aby nie wyszła krytyka) i bez upodobań (aby nie wyszła hagiografia).

W komentarzach padło o Czterech Pancernych. Uwielbiałem, uwielbiam i będe uwielbiał ten film. Nie dlatego, że pokazano w nim nieprawdę, bo niemożliwe przecież że Kos z Gdańska uciekł aż do Mandżurii (bo o tym jedynie gadał Stalin, że oficerowie z Katynia uciekli do Mandżurii), ale dlatego że jest to film dobrze nagrany, dobrze zagrany, bohaterowie są prawdziwi - na poziomie relacji ludzkich, darzy się ich sympatią. Miłość jest pokazana tak, że można i film oglądać z dzieciakiem. No a poza tym film będize się mi kojarzył z czołgiem wykonanym z biurka i rury do odkurzacza w którym bawiliśmy się z bratem.

Gdyby ktoś doczytał relacje Zbyszewskiego z II WŚ, to może nakręciłby czterech Pancernych z brygady Maczka. Ale to zdaje się przerasta co poniektórych i wolą iść na kolizję z Rudym 102... i tak dokonujemy całego obrotu, nie idąc nic do przodu.

zaloguj się by móc komentować

telok @betacool 17 maja 2018 19:52
18 maja 2018 15:16

"To był wbrew pozorom bardzo poważny komentarz."

Widać nie doceniłem powagi Pana komentarza.

zaloguj się by móc komentować

telok @stanislaw-orda 17 maja 2018 21:01
18 maja 2018 15:17

No to Unu sięgnąłeś głęboko:)

zaloguj się by móc komentować

telok @Wolfram 18 maja 2018 01:22
18 maja 2018 15:29

Po przeczytaniu kilku pozycji Józefa Mackiewicza muszę powiedzieć, że jego metoda "przyrodnicza", czyli przy omawianiu jakiegoś faktu historycznego porównywania go z czymś porównywalnym, bardzo mi odpowiada. Przykładowo siłę danego państwa (np. militarną) można sensownie oceniać tylko w porównaniu z jego sąsiadami. Podobnie jest z oceną postaci historycznych. To, że jakiś nasz ancymon jakoś tam się zachował warto porównać z zachowaniem jego kolegów z otoczenia. 

zaloguj się by móc komentować

telok @Grzeralts 18 maja 2018 06:01
18 maja 2018 15:30

"Nie trzeba nic pisać od nowa." Właściwie to tylko mogę powiedzieć, że się zgadzam.

zaloguj się by móc komentować

telok @grudeq 18 maja 2018 13:27
18 maja 2018 15:37

No i się sprzeniewierzyłem mojemu mottu - zacząłem "filozofować" i mam za swoje:)

Tak jednak poważniej, to wydaje mi się, że mamy ten panteon jaki mamy i zmieniać go sensu nie ma, co oczywiście nie znaczy, że nie należy pisać prawdy o naszych bohaterach. Tu oczywiście przywołam Pana pierwsze zdanie z komentarza: "[...]pisać przede wszystkiem dobrze ( w rozumieniu jakościowo)[...]"

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować